Anonim şirket pay devri kural olarak serbesttir; nama yazılı paylarda devrin pay defterine işlenmesi gerekir. Esas sözleşmede onay şartı veya kısıtlama varsa yönetim kurulu kararı aranır. Limited şirketlerde pay devri noter onaylı sözleşme ve tescil ilan ile tamamlanır; pay devri sözleşmesinde bedel, temerrüt faizi ve rekabet yasağı maddeleri açık yazılmalıdır.
Pay sahipleri sözleşmeleri, önalım, alım-satım opsiyonları, çıkış hakları ve veto hakları ile kurumsal yönetimi güçlendirir. Uyuşmazlık halinde mahkemeye başvuru veya tahkim maddeleri, ileride süre ve masrafı belirler. İzmir’de aile şirketlerinde pay devirlerinde miras planlamasıyla uyum sağlamak önemlidir.
Yönetim kurulu veya müdürlerin sorumluluğu TTK 553 uyarınca kusur, zarar ve illiyet bağı unsurlarına dayanır. Vergi borçları ve SGK prim borçları için yöneticilere rücu riski vardır. Karar defterlerinin usulüne uygun tutulmaması veya olağan genel kurulun yapılmaması sorumluluk doğurabilir.
Sermaye artırımı veya azaltımı süreçlerinde alacaklıların korunması için çağrılar ve teminatlar gözden geçirilir. İç kaynaklardan sermaye artırımı için bilançoda yeterli yedek bulunması gerekir; limited şirketlerde ek ödeme yükümlülüğü varsa düzenlenmelidir.
Elektronik genel kurul ve uzaktan katılım, özellikle dağınık ortak yapılarında pratik çözümdür. Esas sözleşmede yetki verilmemişse önceden değişiklik yapılmalıdır. Kar dağıtım politikası ve yedek akçe ayrımı, ileride açılabilecek sorumluluk davalarında dikkate alınır.
Sonuç olarak, pay devri ve yönetim sorumluluğu konularında sözleşmesel altyapı ve şirket içi kayıtların sağlam tutulması uyuşmazlıkları azaltır. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; somut işlemler için uzman görüşü alınmalıdır.